BIST 100 93.699 % 0,00
USD/TRY 5,3047 % -0,10
EUR/TRY 6,0668 % 0,04
Piyasalar
93.699
% 0,00
5,3047
% -0,10
6,0668
% 0,04
1,1427
% 0,34
20,24
0,00
1.249,25
% -0,00
62,00
% 0,54
En son haberlerden haberin olsun istemez misin?

Seçimlerin ardından başlayacak sistem nasıl işleyecek?

Yeni sistemde başbakanlık kaldırılırken, yerine "devletin başı" sıfatıyla cumhurbaşkanı yürütme yetkisini kullanacak. Cumhurbaşkanı bu çerçevede kendi yardımcılarının yanı sıra bakanları da atayacak, yürütmeye ilişkin konularda da "cumhurbaşkanlığı kararnamesi" çıkarabilecek. Ancak temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle, siyasi haklar ve ödevler cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenemeyecek. Anayasada kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda ve kanunda açıkça düzenlenen konularda da cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamazken, cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanacak

Seçimlerin ardından başlayacak sistem nasıl işleyecek?
24 06 2018, 15:53

Referandumda kabul edilmesinin ardından seçimle birlikte hayata geçecek olan cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde cumhurbaşkanı yürütmenin başı olarak kararname çıkarma ve bütçe yapma hakkına sahip olacak. 

Geçtiğimiz yıl yapılan 16 Nisan referandumuyla Türkiye'nin yeni bir yönetim sistemine geçmesi kabul edilirken, içinde "Cumhurbaşkanı'nın bir partiye üye olabilmesine ilişkin" düzenlemenin de bulunduğu bazı değişiklikler referandumun ardından hemen uygulamaya girmişti. Yeni yürütme sistemi ve parlamento yapısıyla ilgili çoğu düzenlemenin hayata geçmesi için ise genel seçimin yapılması gerekiyordu.

Yeni sistemde başbakanlık kaldırılırken, yerine "devletin başı" sıfatıyla cumhurbaşkanı yürütme yetkisini kullanacak.

Cumhurbaşkanı bu çerçevede kendi yardımcılarının yanı sıra bakanları da atayacak, yürütmeye ilişkin konularda da "cumhurbaşkanlığı kararnamesi" çıkarabilecek.

Ancak temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle, siyasi haklar ve ödevler cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenemeyecek. Anayasada kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda ve kanunda açıkça düzenlenen konularda da cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamazken, cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanacak. 

 

TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda da cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelecek.

Cumhurbaşkanı, "doğal afet, ağır ekonomik bunalım, savaş, savaşı gerektirecek durumların baş göstermesi, seferberlik, ayaklanma, kuvvetli kalkışma, şiddet hareketlerinin yaygınlaşması" gibi hallerde OHAL ilan edebilecek.

Ancak TBMM gerekli gördüğü takdirde olağanüstü halin süresini kısaltabilecek, uzatabilecek veya olağanüstü hali kaldırabilecek.

OHAL döneminde çıkarılacak cumhurbaşkanlığı kararnameleri, olağan dönemdeki sınırlamalara tabi olmayacak ve bu çerçevede cumhurbaşkanı temel hak ve hürriyetlerle ilgili de kararname düzenleyebilecek. 

 

Öte yandan OHAL sırasında çıkarılan cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin üç ay içerisinde Meclis'te görüşülerek, karara bağlanması gerekiyor. Aksi halde olağanüstü hallerde çıkarılan cumhurbaşkanlığı kararnameleri kendiliğinden yürürlükten kalkıyor. 

BÜTÇE YETKİSİ CUMHURBAŞKANINDA

Yeni sistemde bütçeyi de cumhurbaşkanı yapacak. TBMM, cumhurbaşkanının hazırladığı bütçeyi kabul etmezse, bir önceki yılın bütçesi "yeniden değerleme oranı" ölçüsünde artırılarak izleyen yılda uygulanacak.

Eski sistemde bütçeyi başbakan başkanlığındaki hükümet Meclis'e sunuyordu.

Yeni sistem kişilerin aynı anda hem bakan hem milletvekili olmasını engelliyor. Bu nedenle cumhurbaşkanı kabineye milletvekillerinden birini atarsa, o kişinin milletvekilliği düşecek.

TBMM'deki sandalye sayısı referandumda kabul edildiği üzere artık 550 değil 600 olacak.

Cumhurbaşkanı Meclis'i fesih yetkisini kullanırsa, TBMM seçimlerinin yanı sıra cumhurbaşkanlığı seçimlerinin de yenilenmesi gerekecek. 

 

CUMHURBAŞKANI'NIN DENETLENMESİ

Seçimle yürürlüğe girecek yeni sistemde Meclis tam sayısının yarıdan bir fazlası olan 301 vekilin vereceği önergeyle cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla soruşturma açılması istenebilecek.

Meclis, cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılmasına üye tamsayısının beşte üçünün yani 360'ının oyuyla karar verebilecek.

Üye tam sayısının üçte ikisi olan 400 vekilin gizli oyuyla cumhurbaşkanı hakkında Yüce Divan'a sevk kararı alınabilecek.

Yeni sistemle TBMM'nin sandalye sayısı 550'den 600'e çıkarılırken, görev ve yetkilerinde de bazı değişikliklere gidilecek. 

 

 

Yukarı

Business HT×